Hiszpańskie regiony winiarskie

Hiszpania najczęściej kojarzy nam się ze słoneczną pogodą, plażowaniem oraz pysznym jedzeniem. Kraj ten jest mi szczególnie bliski, gdyż spędziłam pół roku studiując w Huelvie (w Andaluzji) oraz kolejne pół roku studiując i pracując na Majorce. Miałam wtedy świetną okazję poznać hiszpańską kulturę od kuchni. Starałam się wykorzystać ten czas podróżując i zwiedzając miejsca bardziej lub mniej turystyczne. Zahaczałam tym samym o słynne hiszpańskie regiony winiarskie. To co zawsze mi w tym towarzyszyło to pogoda ducha, otwartość i towarzyskość mieszkańców oraz pyszne jedzenie: Paella, szynka jamon serrano, patatas bravas, croquetas i inne przeróżne tapasy. Hiszpania skradła moje serce, a na dodatek to właśnie tam rozsmakowałam się w winie na dobre.

Zdjęcie własne, Hiszpańskie tapasy: croquetas i patatas bravas.

Temat hiszpańskich win jest bardzo obszerny i interesujący. Na początku zdecydowałam się wybrać cztery hiszpańskie regiony winiarskie: Rioja, Rías Baixas, Penedès oraz Jerez. Każdy z nich słynie z zupełnie innego stylu wina oraz uprawianych tam szczepów winogron. Na dodatek każdy z tych regionów charakteryzuje się nieco innym klimatem poprzez swoją odmienną lokalizację na Półwyspie Iberyjskim. Oprócz tych wspomnianych regionów, w Hiszpanii znajduje się ich jeszcze wiele innych.

Natomiast na nasze pierwsze spotkanie z hiszpańskimi winami przygotowałam regiony reprezentujące ich odmienne style: wina białe, wina czerwone, wina musujące oraz wina wzmacnianie (sherry).

Hiszpańskie regiony winiarskie

Zdjęcie własne, Hiszpania: Rioja, Galicja z Rías Baixas, Penedès i Jerez

Rioja

Śmiało możemy stwierdzić, że najbardziej popularnym hiszpańskim regionem winiarskim jest Rioja. Położona jest na północ od Madrytu niedaleko granicy z Hiszpanią. Produkowane są tam wyjątkowe wina noszące tą samą nazwę co region. Ich bazą są głównie dwa szczepy: Tempranillo Garnacha.

Uprawy szczepu tempranillo na terenie regionu Rioja zajmują ok. 80%, więc jego udział w winach będzie największy. Oprócz tych dwóch głównych szczepów, dopuszczalne jest też używanie innych, lecz w dużo mniejszej ilości.

Hiszpańskie regiony winiarskie na mapie i wino Rioja
Zdjęcie własne, Wino RIoja Navajas na tle mapy Hiszpanii

W przeważającej części na terenie Riojy produkowane są wina czerwone i to te właśnie są najczęściej spotykane i znane w Polsce. Wina białe stanowią niewielki udział w tym regionie, gdyż około 15% całej produkcji. Skupmy się więc na typowym czerwonym, wytrawnym winie Rioja – jakie ono jest?

  • posiada intensywny, owocowy smak,
  • ma dominujące aromaty czereśni, fig i tytoniu,
  • ma wyraźną i gładką taninę, dzięki czemu wino nie jest zbyt cierpkie a zarazem jest bardzo przyjemne w smaku,
  • zazwyczaj dojrzewa w beczkach, dzięki czemu zyskuje wyrazisty charakter i dodatkowe aromaty wanilii czy kokosu,
  • pasuje do wielu dań kuchni hiszpańskiej i włoskiej np. paelli, tapasów, makaronów z sosami pomidorowymi czy pizzy.
Wina z regionu Rioja dzielimy na trzy klasy:

Rioja Crianza jest podstawową i najbardziej popularną wersją tego wina. W smaku jest bardziej owocowa od pozostałych. Dojrzewa w beczkach przez 6 do 12 miesięcy.

Rioja Reserva jest winem dojrzałym, które spędza w beczce jeden rok, a następnie po rozlaniu do butelek dojrzewa w nich przez kolejne 2 lata zanim finalnie trafi do sprzedaży.

Rioja Gran Reserva jako najwyższa klasa, której czas dojrzewania jest najdłuższy i wynosi od 1,5 roku do 2 lat w beczce i kolejne 3 do 4 lat w butelce, zanim będziemy mogli się nią nacieszyć. Dzięki temu, wino to nabiera wyrazistego charakteru, silniejszych tanin oraz dodatkowych aromatów pochodzących z beczki (wanilii, przypraw korzennych). Posiada również największy potencjał starzenia a co za tym idzie najwyższą jakość i równie wysokie ceny.

Rías Baixas

Drugim bardzo istotnym, lecz stosunkowo małym hiszpańskim regionem winiarskim jest Rías Baixas. Znajduje się w północno-zachodniej części kraju tuż nad Oceanem Atlantyckim i niedaleko granicy z Portugalią. Jest częścią większego regionu Galicji. Słynie przede wszystkim z produkcji wysoko jakościowych win białych na bazie szczepu Albariño. Są bardzo znane i cenione w Hiszpanii, a cechują się:

  • lekkością i wysoką kwasowością,
  • wyczuwalną mineralnością, co daje nam uczucie bardzo delikatnego musowania i słoności w winie,
  • aromatami: mandarynek, cytryny, grejpfruta, melona i białych kwiatów ,
  • posiada posmak delikatnej morskiej bryzy,
  • idealnie pasuje do dań kuchni tajskiej, marokańskiej czy hinduskiej.

Szczep Albariño uprawiany jest również w innych regionach czy krajach winiarskich np. w Portugalii, gdzie znajduje się ok 60% wszystkich jego upraw. Natomiast jedne z najlepszych win powstających na jego bazie produkowane są właśnie w Hiszpanii, szczególnie we wspomnianym regionie Rías Baixas.

Penedès

Znamy już dwa hiszpańskie regiony winiarskie słynące z produkcji wina czerwonego oraz białego, pora więc na Penedès, gdzie powstaje wino musujące – Cava. Region ten znajduje się w północno-wschodniej części Hiszpanii w Katalonii przy wybrzeżu Morza Śródziemnego i granicy z Francją. Znany jest przede wszystkim z produkcji Cavy, która stała się bardzo popularna w Hiszpanii jak i całej Europie. Znajduje się tam ok. 95% jej krajowej produkcji.

Cava powstaje tą samą metodą produkcji win musujących co Szampan, a więc możemy powiedzieć, że jest jego hiszpańskim konkurentem. Sam ten fakt świadczy już o dobrej jakości tych win, a cechują się one:

  • licznymi drobnymi bąbelkami, które rozchodzą się równomiernie w naszych ustach i na dodatek długo utrzymują się w kieliszku,
  • dość wysoką kwasowością,
  • aromatami: pigwy, limonki, żółtego jabłka, gruszki i migdałów,
  • bardziej dojrzałym i soczystym smakiem owoców niż Szampan, w związku z cieplejszym klimatem niż tym panującym we francuskiej Szampanii.
Hiszpańskie regiony winiarskie: Penedes z Cavą
Zdjęcie własne, Cava brut Raices

Do produkcji Cavy używane są szczepy typowe dla Hiszpani: Macabeo, Xarel-Lo, Parellada. Powstałe wina musujące mogą mieć różny poziom słodkości, co pozwala nam je klasyfikować od win wytrawnych do win deserowych. Są one określane według hiszpańskiej skali (od wytrawnych do najsłodszych):
brut nature – extra brut – brut – extra seco – seco – demi seco – dulce.

Wśród nich możemy wyróżnić trzy klasy jej jakości. Podstawową wersją jest Cava, której czas dojrzewania w butelkach przed wypuszczeniem na rynek wynosi min. 9 miesięcy. Cava Reserva, jest drugą klasą jakości. Powstaje z wymieszania win pochodzących z różnych roczników, czyli z różnych lat zbiorów winogron i jest dojrzewania w butelkach przez min. 15 miesięcy. Najwyższą klasą jest Cava Gran Reserva powstała z użycia winogron zebranych w ciągu jednego roku, czyli jest tzw. rocznikowa. Jednocześnie jej czas dojrzewania w butelce wynosi min. 30 miesięcy. Jest więc najlepsza jakościowo, a co za tym idzie: najdroższa.

Jerez de la Frontera

Jerez jest ostatnim wybranym przez nas hiszpańskim regionem winiarskim, położonym najdalej na południe kraju nad Oceanem Atlantyckim. Region ten jest mi szczególnie bliski, gdyż znajduje się tuż obok miasta Huelvy, gdzie spędziłam część swojego studenckiego życia. Jest to jak dotąd jedyny z wyżej wymienionych regionów, który miałam okazję osobiście odwiedzić. Na dodatek, jest to jedyne miejsce w Hiszpanii, gdzie produkuje się wyjątkowe wina wzmacniane zwane Sherry. Inne, pochodne nazwy tego trunku to Jerez lub Xérès.

Jak powstaje sherry?

Sherry jest białym winem wzmacnianym powstałym z białych szczepów: Palomino, Moscatel i Pedro Ximenez. Może być wytrawne, półsłodkie a nawet bardzo słodkie – wszystko zależy od producenta i wybranego typu. To co łączy je wszystkie, to wyższy poziom posiadanego alkoholu, który waha się od 15% do 22%. Powstaje on dzięki procesowi wzmacniania wina, który może przebiegać na dwa sposoby poprzez:

  • dolewanie alkoholu w trakcie fermentacji wina, a więc przerwanie tego procesu; to kiedy dokładnie to zrobimy będzie świadczyć o finalnej zawartości cukru resztkowego w winie, czyli o stopniu jego słodkości,
  • dolewanie dodatkowego alkoholu do wina po zakończonej fermentacji, kiedy cały cukier zostanie przekształcony w alkohol, więc pozostaje w winie na tyle nieznacząca ilość cukru resztkowego, że wino jest wytrawne.

Proces tworzenia sherry jest dość skomplikowany. Temat ten będziemy więc rozbudowywać przy okazji osobnego artykułu. To co jest natomiast najważniejsze to podstawowe rodzaje tego trunku: Fino Sherry, Cream Sherry, Amontillado i Pedro Ximenez. Pierwszy z nich jest najlżejszy, o najniższej zawartości cukru resztkowego, a więc wytrawny. Pozostałe rodzaje mają różną i większą zawartość cukru i są dzięki temu słodsze. Sherry w smaku charakteryzuje się aromatami: orzechów brazylijskich, migdałów, fig, palonej kawy czy karmelu, lecz każdy jej typ ma swój własny dominujący aromat.

Zdjęcia własne, Bodega Tio Pepe w Jerez de la Frontera w Hiszpanii

Hiszpania to kraj o wyjątkowych tradycjach i bogatej kulturze delektowania się jedzeniem i piciem. Jego bogactwo i różnorodność jest jedyna w swoim rodzaju. Poznanie wszystkich hiszpańskich smaków i win, zajmuje więc wiele czasu. Zachęcamy Was do ich odkrywania, gdyż są wyjątkowe. Po poznaniu najpopularniejszych hiszpańskich win, możecie odkrywać kolejne hiszpańskie regiony winiarskie.

Autor Ewa Grzelak

Brak komentarzy

Napisz komentarz